Kurdin äidinkieli

فێربه.. كوردی فێربه.. !

Matryal ... Matryal ... ماتریاڵ
 



Etusivu

ماڵه‌وە Malewe



Esittely
زانیاری Zanyarî



Oppilaat
قوتابیان  Qutabyan



Opettaja
مامۆستا Mamosta



Akoset
ئه‌لفبێ Elfubê


Kuvat
وێنه‌كان Wênekan

Kuvat2
وێنه‌كان Wênekan


Koe
تاقیکردنه‌وه‌
Taqîkirdinewe



Link
به‌سته‌ر Lînk







 





Materiaaleiden käyttö tunnilla :

Alfabetta, Tästä kirjasta on hyötyä, kun jokaisella opiskelijalla on omansa. Siinä ei ole paljon harjoituksia, koska se ei ole niin kehittynyt kirja, siksi käytämme myös muita lähteitä.

Rozbash, tämä kirja on tehty ja kehitetty Euroopassa, siksi se on monessa suhteessa paljon parempi ja kehittyneempi.

Rengekani pelkezerina, kirja on melko samanlainen kuin Rozbashin kirja, jotakin on kuitenkin eri tavalla. Molemmissa kirjoissa on omat puutteensa.
 

Ympäristötieto, Tämä kirja tulee kolmen oppitunnin jälkeen, Kurdistanissa kirja on tarkoitettu toiselle luokalle. Kirja antaa lapsille tietoa ympäristössä olevista asioista.


Video, 2002-2003 Kurdsatin satelliittikanava näytti jokapäivä 10-15 minuuttisen opinto-ohjelman lapsille. Sen lähteenä oli Alfabetta kirja. Kaikki ohjelmat on kopioitu ja näytetään järjestyksessään lapsille. Ohjelmasta on suuri apu lapsien oppimisessa.


Ew madaney le witinewe waneda bekar dehêrên:

Alfbê, em kitêbe be piley yekem sûdî lêdebînrê, her minalêk daneyakî lela heya. Leber ewey zor pêshkewit nîye, rahênanî keme, boye be mebestî sûd geyandinî ziyatir, kelk le serçawey dîke werdegîrê .

Rojbaş, em kitêbe behoy ewey le Ewrûpa berhemhênrawe, le zor xalda werd û pêşkewitû tire .

Rengekanî pelkezêrîne, em kitêbe hewşêwey Rojbaşe , le çend xalda lêk ciyawazin, herdû kitêbeke beşî xoyan kem û kurîyan têdaye.

Zanstekan , em kitêbe diway witinewey 3 wane det. Nawerokî kitêbeke minal bew şitaney dewruberî jînge aşina dekat. 

Vîdo, lesalî 2002-2003 kenalî asmanî Kurdsat leser binaxey kitêbî Elfbê be çend zincîreyekî mawe 10 ta 15 xwlek bernameyekî perewedey pîşanda, ew bernamane hemû kopîkiran, diway tewaw bûnî pîtêk, bo dewlemend kirdin û çspandinî ziyatirî babeteke lay minalekan , flîmî vîdokeyan pîşan dedirê . .
--------
Têbînî: Tkaye her heleyek le rênûsda debînin , betaybetî le beşe Latînîyekeda , agadarman bikenewe , cêy supas û pêzanîne. Mebest le bekarênanî pîtî Latînî eweye ; wa xerîke le Kurdistanî başûr ew pîte baş xoy desepênê , le dezgakanî rageyandinda bekardehênrê . Herweha bo ewey layenî kem minalanî êre – Eurûpa btiwnin le deng – fonetîkî her pît û wişeyek têbgen yan goy bken . Le Kurdî Latînîda dû bizwên pêkewe nanûsirên, wate natiwanîn nawî Keywan bem şêweye KEIWAN binûsîn, çûnke EÎ hedûkyan bizwênin, belkû debê awa binûsrê KEYWAN . nimûney tir : Peîman --> peyman , Seîwan--> Seywan .


مادەكانی وانـە وتنـەوە:
ئـەلفبێ ، ئـەم كتێبـە بـەپلـەی یـەکـەم وەرگیراوە ، هـەر مناڵێک دانـەیـەکی پێدراوە.
ڕۆژباش ، ئـەمیان لـەئـەورووپا بـەرهـەمهێنراوە ، بۆیـە لـە زۆر خاڵدا ورد و پێشکـەوتووە.
رەنگـەکانی پـەلكـەزێڕینـە ، ئـەمیشیان هاوشێوەی كتێبی (ڕۆژباش)ە ، لـە چـەند خاڵ لێكجیاوازن.
زانسته‌کان ، ئه‌م كتێبه دوای وتنه‌وەی سێ وانه‌ی زمان دێت. له‌كوردستان بۆ پۆلی دووەم دانراوە. ناوەرۆكی كتێبه‌که مناڵ به‌و شتانه‌ی دەوروبه‌ری ژینگه ئاشنا دەكات.
ڤیدیۆ ، لـەساڵی 2003-2002 كـەناڵی ئاسمانی كوردسات لـەسـەر بناغـەی كتێبی ئـەلفبێ چـەند زنجیرەیـەکی ماوە 15-10 خولـەكی ، بـەرنامـەیـەکی پـەروەردەیی پێشکـەشكرد. دوای تـەواو بوونی وانـە ، بـەمـەبـەستی چـەسپاندنی زیاتری وانـەكـە، هـەمان بابـەتی ڕۆژ پیشان دەدرێت.
-------
مـەبـەست لـەبـەكارهێنانی پیتی لاتینی ئـەوەیـە؛
1) وا خـەریكـە لـەکوردستانی باشوور نووسین باش جێی خۆی دەكاتـەوە.
2) لایـەنی كـەم مناڵانی ئـەورووپا بتوانن لـە دەنگ - فۆنـەتیكی پیت و وشـەکان تێبگـەن و گۆی بكـەن.
- لـە لاتینیدا دوو بزووێن پێكـەوە نانووسرێن، واتـە ناتوانین ( كـەیوان) ئاوا بنووسین (Keîwan) چوونكـە ( eî ) بزوێنن، بـەڵکوو دەبێ ئاوا بنووسرێ ( Keywan). نموونـەی تر : Peîman peyman , Seîwan Seywan
- ‌هـەڕ هـەڵـەیـەک لـە ڕێنووس بـە تایبـەتی لـەبـەشـەی لاتینیدا دەبینن، تكایـە ئاگادارمان بكـەنـەوە.

  pîtekan Latînî

نـمـوونـە  nimûne

1 ر R r دار Dar دارا Dara وەرە Were
2 د D d دار Dar دارا Dara داو Daw
3 و W w داو Daw وەرە Were واوە Wawe
4 ی Î î دەوری Dewrî دیـاری Diyarî دایـە Daye
5 یـ Y y یـار yar دایـە Daye دەوری Dewry
6
س سـ
S s داس Das سـەردار Serdar سـایـە Saye
7 وو Û û دوو دوور Dûr سـوور Sûr
8 و U u داوا Dawa داو Daw ساوا Sawa
9 ۆ O o دۆ Do درۆ Dro داۆ Daro
10 ز Z z سۆز Soz زیو Zîw زارا Zara
11
بـ ب
B b زۆراب Zorab بـابـە Babe بـیـبـەر Bîber
12 ئـ A a ئـارد Ard ئـەو Ew ئـاوایی Awayî
13
ن نـ
N n نـەسریـن Nesrîn نـان Nan بـەیان Beyan
14
ێـ ێ ئێ
Ê ê1 نازێ Nazê دێ ئێرە Êre
15
م مـ
M m ئارام Aram مـام Mam بادەم Badem
16 ڕ R r مـەڕ Mer ڕوو بـرۆ Bro
17 ژ J j مێوژ Mêwj ژین Jîn بـژی Bjî
18
ت تـ
T t تـۆ To تـارا Tara ئاوات Awat
19
شـ ش
Ş ş باش Baş شۆڕش Şorş شـەو Şew
20
ك  كـ
K k مریشـك Mrîşik ڕووناك Rûnak كـورد Kurd
21
پـ پ
P p تۆپ Top پـەری Perî پـەت Pet
22
گ گـ
G g سـەگ Seg گـەورە Gewre ڕێـگـا Rêga
23
لا لـ ل
L l مـەل Mel پۆل Pol لاولاو Lawlaw
24
ف فـ
F f كفتـە Kifite فـوو كـەف Kef
25 هـ H h هێلكـە Hêlke بـەهار Behar هێشوو Hêşû
26
ڵ ڵا ڵـ
L l منداڵ Mindal گـەڵا Gela گوڵ Gul
27
 ق قـ
Q q قـاز Qaz بۆق Boq قـەل Qel
28
جـ ج
C c جـووت Cût جـام Cam رەنـج Renc
29
ڤ  ڤـ
V v هـەڤـاڵ Heval سـۆلاڤ Solaf گۆڤـار Govar
30
غـ غ
X x2 قـەرەداغ Qeredax غـەمبار Xembar باغ Bax
31
چ چـ
Ç ç ورچ Wirç چاك Çak چـی Çî
32
خـ خ
X x بـەرخ Berx خـۆش Xoş خـاوێـن Xawên
33
ع عـ
Ee3 عـەریزە Ezîz سـەعـیـد Se`îd باعـە Ba`e
34
حـ ح
H h4 ڕیـحـان Rîhan حـوشـتـر Hwştir میزراح Mîzirah

 Bizwênekan

بـزووێـنـەكـان

( ا ) درێژ        (ە ) كورت

 Bizwênekanî pîtî Latînî

بزووێنـەكانی پیتـی لاتینی

A a  / E e  / Ê ê  / I i  / Î î  / O o  / Û û  / U u

 Pîtî bêdengî Latînî

پیتـی بێدەنگی لاتینی 

I i


تێبنی/
 1) پیتی ( Ê ê ) بارێكی شاز و تایبه‌تمه‌ندی هه‌یه، بۆ نموونه گه‌ر بمانه‌وێت وشه‌ی ئێستا به‌ پیتی لاتینی بنوسین وای بنووسین (   Aêsta ) هه‌ڵه‌یه، به‌م شێوەیه دروسته (  Êsta ) یان وشه‌ی ئێمه ( Aême ) دروسته‌که‌ی ئه‌مه‌یه (  Ême )
 2) كاتێ بمانـەوێ پیتی( غ ) بـە لاتینی بنووسیین، دەبێ پیتی ( x ) بـەكاربهێنرێ و بنووسرێ. وەك دەبینن بۆ پیتی ( خ )یش هـەمان پیت دەنووسرێتـەوە.
 3) پیتی ( ع ) وەك لـە نموونـەكاندا دیارە گـەر كـەوتـە سـەرەتای وشـەوە ، لـە لاتینیدا ئـەبێ بـە پیتی ( e ) ، بـە پێچـەوانـەوە ئـەم( e )ە لـەزۆر وشـەدا بۆ بزووێنی كورت ( ە ) بـەكاردەهێنرێ، خۆ گـەر كـەوتـە نێوەندەوە دەگۆرێ بۆ وێرگلی بـەرز ( ` ) . هـەر ئـەم پیتی ( e )ە بۆ ( ئـە) لـە لاتینیدا دادبنرێت وەك وشـەی ئـەچم ---> Eçim ، ئـەبێ ---> Ebê و هـەروەها....
 4) پیتی ( ح ) لـەلاتینیدا هـەر ئـەو پیتـەی كـە بۆ( هــ ) بـەكاردەهێنرێ، دەنووسرێ، مانای وایـە پیتی( h ) بۆ دوو پیت یـەك شتـە. هۆکـەی بۆ بێگانـەییان دەگـەڕێتـەوە .
پیتـە لاتینییـەكان وا دانراوە كـە بۆ نووسینی هـەموو شێوەزارەكان بگونجێ و بێتـەوە، بۆیـە سـەیر نییـە كاتێك بۆ پیتی ( ل ، ڵ ) كـە لـە شێـوەزاری بـەشی زۆری كوردستانی باشووردا هـەیـە، تـەنها پیتی ( L l ) هـەروەها بۆ پیتی ( ر ، ڕ ) تـەنها ( R r ) دادەنرێن .

Serewe -Ylös - سه‌رەوە